Η επίδραση της COVID-19 στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, νευρολογικών νοσημάτων και υπηρεσίες για χρήστες ουσιών: αποτελέσματα μιας ταχείας αξιολόγησης πρωτοβουλιών σε 130 χώρες

WHO (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας):

The impact of COVID-19 on mental, neurological and substance use services: results of a rapid assessment

Η έρευνα αυτή έχει συλλέξει πληροφορίες ανά τον κόσμο χρησιμοποιώντας πηγές από τα υπουργεία υγείας 130 χωρών. Εξετάζονται διαταράξεις ή διακοπές προγραμμάτων & υπηρεσιών ψυχικής υγείας, νευρολογικών νοσημάτων και υπηρεσιών για χρήστες ουσιών κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όπως και οι στρατηγικές που υιοθετήθηκαν ώστε οι επιπτώσεις των ελλείψεων αυτών να αμβλυνθούν.

Ενώ παρατηρήθηκε ότι οι περισσότερες χώρες παρουσίασαν διαφορές στους τύπους υπηρεσιών που διαταράχθηκαν, υπήρξαν και αρκετά κοινά. Για παράδειγμα, οι ήδη ελάχιστες υπηρεσίες για εξωτερικούς ασθενείς και οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην κοινότητα φαίνεται να επηρεάστηκαν ιδιαιτέρως.  Οι πρωτοβουλίες πρόληψης και προαγωγής της ψυχικής υγείας ‘ένιωσαν’ τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, τη στιγμή μάλιστα που οι χώρες τις χρειάζονται περισσότερο από ποτέ.

Τα αποτελέσματα της έρευνας επαληθεύουν αυτό για το οποίο πολλοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας έχουν προειδοποιήσει: τα συστήματα και οι υπηρεσίας ψυχικής υγείας έχουν υποστεί σοβαρές επιπτώσεις σε ένα καιρό όπου δεν είναι απλά χρήσιμες αλλά και αναγκαίες.

Πολλές χώρες χρησιμοποιούν καινοτόμες μεθόδους μέσω τήλε-υπηρεσιών και τηλεφωνικών γραμμών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Ωστόσο, τονίζεται η πρόκληση της βιωσιμότητας αυτών των εργαλείων σε πλαίσια όπου οι πόροι είναι περιορισμένοι. Πρωτοβουλίες κατάρτισης και ικανοτήτων όπως και κατανομής καθηκόντων για εργαζόμενους στην υγεία δυστυχώς εξακολουθούν να υπό-χρησιμοποιούνται.

Παρότι η παγκόσμια ‘εκστρατεία’ για την ουσιαστική συμπερίληψη της ψυχικής υγείας σε όλες τις πρωτοβουλίες αντιμετώπισης της πανδημίας φαίνεται να την εντάσσει στα υφιστάμενα πλάνα, είναι ξεκάθαρο ότι οι οικονομικοί πόροι και το ανθρώπινο δυναμικό που διατίθενται δεν επαρκούν.
Αυτό φαίνεται πως είναι και το μεγαλύτερο εμπόδιο ως προς την συνέχιση των υπηρεσιών αυτών.

Η πανδημία της COVID-19 μας καλεί να δώσουμε έμφαση στις πρωτοβουλίες ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης όχι μόνο στην ανταπόκριση σε επείγουσες καταστάσεις και καταστροφές, αλλά και πριν από αυτές μέσω της πρόληψης και μέσω της ένταξης αυτών των μέτρων σε όλα τα υπάρχοντα σχέδια ετοιμότητας.